Pertumbuhan pesat industri tenaga solar di Malaysia kini mula bersaing dengan keperluan tanah untuk pengeluaran makanan. Menurut Prof. Madya Ir. Dr. Mohammad Effendy Yaacob dari Fakulti Kejuruteraan, UPM, kuota tahunan di bawah Pelan Hala Tuju Transformasi Tenaga Negara (NETR) telah mendorong pelabur memperoleh tanah pertanian untuk dibangunkan sebagai ladang solar besar-besaran — risiko yang boleh menjejaskan keselamatan makanan negara jika tidak dipantau.

Penyelesaiannya bukan menolak pelaburan solar, tetapi menggunakan tanah secara dwifungsi menerusi agrivoltaik — pendekatan yang membolehkan penjanaan tenaga solar dan aktiviti pertanian berlaku serentak di tanah yang sama. Struktur panel photovoltaic (PV) turut berfungsi melindungi tanaman daripada kesan cuaca melampau seperti kemarau dan hujan lebat.

Di UPM, konsep ini telah dibuktikan menerusi projek Hybrid AgriVoltaic System (HAVs) sejak 2015, dengan beberapa inovasi seperti:

• Rak pengeringan hasil tani yang memanfaatkan haba daripada panel solar
• Agrivoltaic Sheep Sanctuary — penternakan kambing biri-biri di bawah ladang solar
• Ladang cendawan menegak di platform solar terapung
• Penternakan ayam agrivoltaik untuk komuniti bandar

Usaha ini turut disokong kerjasama industri (Pekat Solar Sdn Bhd) dan telah menerima pengiktirafan Malaysia Book of Records, selain menarik kerjasama antarabangsa termasuk lawatan pasukan Universitas Gadjah Mada, Indonesia.

Bagi Dr. Effendy, industri solar membawa pelaburan penting yang tidak patut ditolak — tetapi penggunaan tanah mesti bersifat dwifungsi supaya keselamatan makanan negara terus terjamin. Ini mencerminkan peranan penyelidikan UPM dalam menjembangkan dua agenda nasional — peralihan tenaga bersih dan keselamatan makanan — tanpa mengorbankan salah satu daripadanya.

Sumber: Kenyataan dan penyelidikan Prof. Madya Ir. Dr. Mohammad Effendy Yaacob, Fakulti Kejuruteraan, UPM; laporan Media Selangor dan portal berita UPM.

Tarikh Input: 04/08/2026 | Kemaskini: 04/08/2026 | norasiah